فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران (IFJ) در گزارش نهایی خود اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵ دستکم ۱۲۸ روزنامهنگار و فعال رسانهای در سراسر جهان جان خود را از دست دادهاند.
آنتونی بلانگر، دبیرکل فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران، در واکنش به این آمار گفت: «۱۲۸ روزنامهنگار کشتهشده در یک سال، صرفاً یک عدد نیست؛ این یک بحران جهانی است. روزنامهنگاران به دلیل انجام وظیفه خود هدف قرار میگیرند و عاملان این جنایتها اغلب بدون مجازات میمانند.»
وی با تأکید بر این که دولتها باید برای حفاظت از کارکنان رسانه، پیگرد عاملان قتلها و همچنین دفاع از آزادی مطبوعات، اقدام فوری انجام دهند، خواستار تصویب یک کنوانسیون سازمان ملل برای تضمین ایمنی و استقلال روزنامهنگاران در سراسر جهان شد.
بر اساس گزارش فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران، در این آمار که ۳۱ دسامبر منتشر شده و مرگ ۱۰ زن را نیز شامل میشود، یکی از مرگبارترین سالها برای حرفه روزنامهنگاری در دهههای اخیر رقم خورده است.
فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران با محکوم کردن تداوم خشونت علیه رسانهها، ناتوانی دولتها در حفاظت از روزنامهنگاران و مقابله با مصونیت از مجازات را بهشدت مورد انتقاد قرار داده و خواستار اقدام فوری و قاطع در سال ۲۰۲۶ شده است.
بر اساس این گزارش، ۱۷ مورد از مرگها پس از ۱۰ دسامبر تأیید شدهاند. فدراسیون پیشتر در ۹ دسامبر فهرست اولیهای شامل ۱۱۱ کشته منتشر کرده بود.
افزایش موارد تأییدشده، بهویژه در فلسطین، تانزانیا، پرو و گواتمالا، نشاندهنده تداوم شرایط پرخطر برای روزنامهنگاران است.
همچنین مرگ تصادفی هفت نفر از کارکنان رسانهای در نیجریه، و مواردی در بوروندی و ایران، به این فهرست افزوده شده است.
فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران از سال ۱۹۹۰ تاکنون، مجموعاً ۳۱۷۳ مورد مرگ روزنامهنگاران را در جهان ثبت کرده است؛ آماری که بهطور میانگین سالانه ۹۱ کشته را نشان میدهد.
به نوشته وبسایت فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران تنها در ده سال گذشته، ۸۷۶ روزنامهنگار جان خود را از دست دادهاند.
همچنین بر اساس این گزارش در حال حاضر ۵۳۳ روزنامهنگار در سراسر جهان زندانی هستند و چین و هنگکنگ، همچنان «بزرگترین زندان روزنامهنگاران» به شمار میرود.
خاورمیانه و جهان عرب؛ مرگبارترین منطقه
برای سومین سال پیاپی، خاورمیانه و جهان عرب بیشترین شمار روزنامهنگاران کشتهشده را به خود اختصاص دادهاند. در این منطقه ۷۴ نفر جان باختهاند که ۵۶ مورد آن در فلسطین و در جریان جنگ غزه ثبت شده است.
این منطقه بهتنهایی ۵۸ درصد از کل تلفات جهانی سال ۲۰۲۵ را شامل میشود. یمن با ۱۳ کشته در رتبه دوم و اوکراین با هشت کشته در رتبه سوم قرار دارند.
در فلسطین، روزنامهنگاران بیشترین تلفات را متحمل شدهاند. یکی از شاخصترین موارد، کشته شدن انس الشریف، خبرنگار الجزیره، در حملهای هدفمند در ۱۰ اوت بود. او به همراه پنج روزنامهنگار و کارمند رسانهای دیگر، در محلی که بهعنوان محل استقرار خبرنگاران در نزدیکی بیمارستان الشفا در شهر غزه استفاده میشد، جان باخت.
در یمن نیز ۱۳ روزنامهنگار و کارمند رسانهای در حملهای به دفاتر روزنامه «۲۶ سپتامبر» کشته شدند؛ حملهای که از آن بهعنوان یکی از شدیدترین حملات به رسانهها یاد میشود. در سوریه و ایران نیز مجموعاً چهار روزنامهنگار کشته شدهاند که یکی از موارد در ایران بهعنوان مرگ تصادفی ثبت شده است.
همزمان، فشار بر رسانهها در این منطقه ادامه دارد. بنا بر گزارش IFJ، دستکم ۷۴ روزنامهنگار در کشورهای خاورمیانه و جهان عرب زندانی هستند که بیشترین تعداد آنها در اسرائیل (۴۱ روزنامهنگار فلسطینی)، مصر (۱۵) و یمن (۱۱) گزارش شده است.
آسیا و اقیانوسیه
در منطقه آسیا و اقیانوسیه، ۱۵ روزنامهنگار در سال ۲۰۲۵ کشته شدهاند؛ از جمله چهار نفر در هند، سه نفر در پاکستان و سه نفر در فیلیپین. قتل موکش چاندراکار، روزنامهنگار هندی، در نخستین روز سال ۲۰۲۵ از مواردی است که توجه گستردهای را جلب کرده است. او پس از ضربوشتم شدید، در یک چاه فاضلاب پیدا شد.
این منطقه همچنان بیشترین شمار روزنامهنگاران زندانی را دارد. در حال حاضر ۲۷۷ روزنامهنگار در آسیا و اقیانوسیه زندانی هستند که ۱۴۳ نفر از آنها در چین نگهداری میشوند.
اروپا
فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران در سال ۲۰۲۵، ۱۰ مورد قتل روزنامهنگاران را در اروپا ثبت کرده است؛ هشت مورد در اوکراین، یک مورد در روسیه و یک مورد در ترکیه. جنگ روسیه و اوکراین عامل اصلی این تلفات عنوان شده است. این گزارش همچنین نسبت به افزایش استفاده از پهپادها برای هدف قرار دادن روزنامهنگاران هشدار داده است.
تعداد روزنامهنگاران زندانی در اروپا به ۱۴۹ نفر رسیده که نسبت به سال گذشته نزدیک به ۴۰ درصد افزایش داشته است.
آفریقا
در آفریقا، ۹ نفر از کارکنان رسانهای در سال ۲۰۲۵ کشته شدهاند. سودان با شش مورد، مرگبارترین کشور این قاره برای روزنامهنگاران بوده است. علاوه بر این، هفت نفر از کارکنان رسانهای در یک سانحه رانندگی در نیجریه جان باختهاند که این موارد غیرمرتبط با فعالیت حرفهای آنها ارزیابی شده است. در حال حاضر ۲۷ روزنامهنگار در آفریقا زندانی هستند و اریتره بیشترین تعداد را دارد.
قاره آمریکا
در قاره آمریکا، ۱۱ روزنامهنگار در سال ۲۰۲۵ کشته شدهاند. پرو با چهار مورد در صدر قرار دارد؛ کشوری که نزدیک به یک دهه پیش از آن شاهد قتل روزنامهنگاران نبود. مکزیک سه مورد و کلمبیا، هندوراس و اکوادور هر کدام یک مورد قتل را ثبت کردهاند. همچنین شش روزنامهنگار در این منطقه زندانی هستند.
اسامی ۱۲۸ روزنامهنگار کشته شده در سال ۲۰۲۵ رااینجا ببینید.
